معرفی کتاب "آشنایی با نرم افزار Minitab.14 و کاربرد آن در آمار، بیومتری و طرح های کشاورزی"
کتاب آشنایی با نرم افزار Minitab.14 و کاربرد آن در آمار، بیومتری و طرح های کشاورزی توسط انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان با تیراژ 2000 نسخه و بهای 13000 تومان منتشر شد. جهت آشنایی با محتوای کتاب، پیش گفتار و مقدمه ی اون رو ببینید.
مشخصات کتاب
آشنایی با نرم افزار Minitab.14 و کاربرد آن در آمار، بیومتری و طرح های کشاورزی
مؤلفین: مهندس سیدعلیرضا سیدمحمدی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان
دکتر مجتبی علوی فاضل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان
ناشر: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان
نوبت چاپ: بهار 1391
طرح جلد: نسترن السادات سيدمحمدي
ناظر چاپ: مسعود عبيات راد
تیراژ: 2000 نسخه
شابک: 1-1107-10-964-978
بها: 13000 تومان
پیش گفتار
اهمیت کاربرد آمار و نرم افزارهای آماری، در تجزیه و تحلیل طرح ها و آزمایش های کشاورزی، واقعیتی نیست که بتوان به سادگی از کنارش گذشت. اگر در دوره ي کارشناسی، حل مسائلی که با محاسبات طولانی دستی و در بعضی موارد با اشتباه های محاسباتی انجام می شود؛ با نرم افزارهای آماری، برای دانشجو لذت بخش و آسان است؛ در دوره ي کارشناسی ارشد، تسلط بر یکی از نرم افزارهای آماری، مهارتی الزامی و واجب است که ناگزیر هنگام رسیدن به پله ی آخر نردبان تحصیلات تکمیلی در دوره ی کارشناسی ارشد، دانشجو نیازمند تجزیه و تحلیل داده های خام اندازه گیری کرده خود می شود و در صورت نا آشنایی و یا ناتوانی در کار با نرم افزارهای آماری، ناچار به سپردن این بخش مهم کار خود به غیر شده و گذشته از هزینه ای که می شود؛ از نظر علمی هم این که دانشجویی پس از شش سال تحصیل در دانشگاه و در آستانه دریافت مدرک کارشناسی ارشد خود، برای رفع نیاز علمیش متکی به دیگری است؛ علامت سئوالی خواهد بود که غیر از پاسخ هایی تلخ، جوابی نخواهد داشت! ناگفته پیداست که برای دانشجویان مقطع دکترا، ناتوانی کار با نرم افزارهای آماری، چیزی نزدیک به فاجعه و برای اعضای محترم هیأت علمی شاغل در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و مراكز تحقيقاتي، خودِ فاجعه است! در این کتاب چگونگی کار با نرم افزار آماری Minitab.14، تقدیم به همه دانشجویان مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری رشته های مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی می شود. هرچند در ابتدا قصدم اين بود كه نمونه هاي مطرح شده در كتاب را نمونه هايي از گرايش تخصصي خودم، اصلاح نباتات انتخاب كنم، اما بهتر ديدم در كتاب، نمونه هايي متنوع از طرح هاي مورد نياز گرايش هاي مختلف كشاورزي مطرح شود تا خود خواننده ي كتاب، اصول و دستورهای مطرح شده در كتاب را با اندكي تغيير، در تجزیه های آماری داده هاي خود مورد استفاده قرار دهد. این نرم افزار هم مانند سایر نرم افزارهای آماری، كامل نبوده و دارای ضعف ها و اشكال هايي است که در متن کتاب به آن ها اشاره شده و به همین دلیل است که افزون بر تسلط کامل بر یک نرم افزار آماری، یک آشنایی کلی با سایر نرم افزارها هم توصیه شده است. جهت آسان تر شدن کار با نرم افزار و جلوگیری از اشتباهات احتمالی، کتاب به صورت مصور تهیه و تنظیم شده و در کنار نمایش دستور و مسیر انجام هر طرح، مراحل به صورت تصویر در اختیار خواننده کتاب است تا قبل از شروع به تجزیه داده ها، خروجی نرم افزار را با خواسته های مورد انتظار خود مقایسه نماید و در طی مسیر و در هر مرحله، با مقایسه کار خود و تصاویر کتاب، از صحت انجام کارش اطمینان پیدا کند. در پایان از راهنمایی ها و رهنمودهای ارزشمند استاد عزيزم، جناب آقای دکتر علی اشرف جعفری، مسئول محترم بخش بانك ژن مؤسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع كشور، كه جزوه درسی ایشان برای دانشجویان کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشکده تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی بروجرد، با عنوان آشنایی با نرم افزار Minitab.13 و کاربرد آن در آمار، بیومتری و طرح های کشاورزی، به عنوان الگویی خوب و منبعی مناسب، جهت نگارش این کتاب و بحث روی نگارش 14 این نرم افزار، مورد استفاده قرار گرفت؛ صمیمانه تشکر و سپاس گزاری می نمايم. پيشنهاد مي شود نگارش چهاردهم اين نرم افزار تهيه و نصب شود تا تفاوت هاي بسيار اندك بين نگارش هاي مختلف اين نرم افزار، سبب دردسر در استفاده از مسيرهاي ارائه شده در كتاب نشود.

مقدمه و تعاریف
در این کتاب سعی شده کاربرد نرم افزار Minitab.14 در آمار، بیومتری و تجزیه و تحلیل طرح های کشاورزی، به ساده ترین بیان و به صورت مصور آموزش داده شود؛ به طوری که بتواند برای همه ي دانشجویان مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا قابل استفاده باشد. مجموعه مطالب کتاب در پانزده گفتار گنجانده شده است. در نخستین گفتار، آمار توصیفی و مشاهده خلاصه های آماری به صورت گرافیکی ذکر شده است. گفتار دوم، آزمون های t شامل آزمون t برای یک نمونه، آزمون T برای نمونه های جفتی و آزمون t استیودنت برای دو نمونه مستقل را شامل می شود. در گفتار سوم انواع روابط لازم برای محاسبه همبستگی و کوواریانس ذکر شده و آزمون نرمال بودن داده ها توضیح داده شده است. در گفتار چهارم چگونگی انجام تجزیه واریانس ساده (طرح کامل تصادفی) با استفاده از روش های One-Way و GLM شرح داده شده و نحوه تعیین حدود اعتماد میانگین تیمارها و مقایسه دو به دو تیمارها از طریق آزمون LSD و نمایش نمودار جعبه ای توضیح داده شده است. در گفتار پنجم چگونگی انجام طرح بلوک های کامل تصادفی (حالت های معمول و چند مشاهده ای)با استفاده از دو مسیر Two-Way و GLM به تفصیل بیان و نحوه مقایسه میانگین تیمارها به روش توکی و برآورد حدود اعتماد میانگین تیمارها و بلوک ها، ذکر شده است. در گفتار ششم، درباره تجزیه آماری طرح مربع لاتین و مقایسه میانگین تیمارها به روش توکی مطالبی ذکر شده است و گفتار هفتم، انواع آزمایش های فاکتوریل و مشاهده نمودار اثرات اصلی و متقابل را شامل می شود و در گفتار هشتم، انواع آزمایش های کرت های خرد شده به همراه دستور مشاهده نمودار اثرات اصلی و متقابل تشریح شده است. گفتار نهم، انواع حالت های تجزیه مرکب و دستورهای لازم جهت مشاهده نمودار اثرات اصلی و متقابل را در بر می گیرد و گفتار دهم، چگونگی انجام تجزیه های رگرسیونی شامل رگرسیون خطی ساده (دو متغیره)، رگرسیون خطی چند متغیره و رگرسیون چند جمله ای و نیز دستورات لازم جهت مشاهده انحراف باقی مانده ها از خط رگرسیون و نمایش خط رگرسیون و بازوهای اطمینان عنوان شده و شیوه انتخاب بهترین مدل رگرسیونی به روش های گام به گام، افزایشی، کاهشی و از طریق همه زیر گروه ها توضیح داده شده است. در گفتار یازدهم، تجزیه خوشه ای شرح داده شده و چگونگی ترسیم و مشاهده دندروگرام مشاهدات توضیح داده شده است و گفتارهای دوازده و سیزده، به ترتیب تجزیه به مؤلفه هاي اصلي و تجزیه به عامل ها (فاکتورها) را شامل می شوند. در گفتار چهاردهم، نحوه انجام تجزیه پروبیت و دستورات لازم جهت انجام این تجزیه آورده شده است و در گفتار پایانی، شیوه ترسیم انواع نمودارها مرور شده است.
فهرست مطالب کتاب "آشنایی با نرم افزار Minitab.14 و کاربرد آن در آمار، بیومتری و طرح های کشاورزی"
|
پیش گفتار |
ا |
|
مقدمه و تعاریف |
ج |
|
شرط های تجزیه واریانس |
ز |
|
|
|
|
گفتار نخست: آمار توصیفی |
|
|
1-1 مشاهده ی خلاصه های آماری به صورت گرافیکی |
2 |
|
1-1-1 دستور جهت ارائه ی خلاصه های آماری گرافیکی |
2 |
|
1-1-2 نتایج و خلاصه های آماری گرافیکی |
2 |
|
1-2 آمار توصیفی |
4 |
|
1-2-1 دستور انجام آمار توصیفی و خلاصه های آماری |
4 |
|
1-2-2 نتایج و خلاصه های آماری |
5 |
|
|
|
|
گفتار دوم: آزمون های t |
|
|
2-1 آزمون t برای یک نمونه |
9 |
|
2-1-1-1 دستور اجرای آزمون t برای یک نمونه |
9 |
|
2-1-1-2 نتایج آزمون t برای یک نمونه |
9 |
|
2-1-2-1 نتایج آزمون t برای یک نمونه |
11 |
|
2-2-1 دستور انجام آزمونT برای نمونه های جفتی |
12 |
|
2-2-2 جدول نتایج آزمونT برای نمونه های جفتی |
14 |
|
2-2-3 نتایج نمونه دوم |
16 |
|
2-3 آزمون t استیودنت برای دو نمونه مستقل |
16 |
|
2-3-1 دستور اجرای آزمون t استیودنت برای دو نمونه مستقل |
17 |
|
2-3-2 نتایج آزمون t استیودنت برای دو نمونه مستقل |
18 |
|
2-3-3 نتایج نمونه دوم |
20 |
|
|
|
|
گفتار سوم: همبستگی و کوواریانس |
|
|
3-1-1 محاسبه ضريب همبستگي از راه اعداد خام |
23 |
|
3-1-2 محاسبه ضريب همبستگي از طريق انحراف از ميانگين |
23 |
|
3-1-3 ضريب تبیین یا تشخيص |
24 |
|
3-1-4 روابط بين ضرايب همبستگي r و رگرسيون b |
24 |
|
3-1-5 دستور جهت انجام تجزیه همبستگی |
25 |
|
3-1-6 نتایج و جدول همبستگی |
25 |
|
3-1-7 نتایج تجزیه همبستگی |
26 |
|
3-1-8 نمونه دوم برای همبستگی |
27 |
|
3-2 کوواریانس بین صفات |
28 |
|
3-2-1 دستور جهت انجام تجزیه کوواریانس |
28 |
|
3-2-2 نتایج تجزیه کوواریانس 4 صفت X1 تا X4 |
29 |
|
3-3 آزمون نرمال بودن داده ها |
29 |
|
3-4 دستور جهت تست نرمال بودن داده ها |
30 |
|
3-5 تبدیل داده ها |
32 |
|
|
|
|
گفتار چهارم: انجام تجزیه واریانس ساده (طرح کاملاً تصادفی) |
|
|
4-1 انجام تجزیه واریانس ساده (طرح کاملاً تصادفی) |
34 |
|
4-1-1 دستور تجزیه واریانس طرح کاملاً تصادفی به روش One-Way |
35 |
|
4-1-1-1 نتایج تجزیه واریانس طرح کاملاً تصادفی به روش One-Way |
36 |
|
4-1-1-2 حدود اعتماد میانگین تیمارها |
36 |
|
4-1-1-3 دستور مقایسه دو به دو تیمارها از طریق آزمون LSD |
36 |
|
4-1-1-4 دستور نمایش نمودار جعبه ای |
38 |
|
4-2 دستور تجزیه واریانس طرح کاملاً تصادفی با استفاده از روش GLM |
40 |
|
4-2-1 نتایج تجزیه واریانس طرح کاملاً تصادفی با استفاده از روش GLM |
41 |
|
4-3 دستور انجام نمونه قبل با نرم افزار SAS |
42 |
|
|
|
|
گفتار پنجم: طرح بلوک های کامل تصادفی |
|
|
5-1 دستور تجزیه واریانس طرح بلوک کامل تصادفی به روش Two-Way |
45 |
|
5-1-1 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح بلوک به روش Two-Way |
46 |
|
5-1-2 حدود اعتماد میانگین تیمارها و بلوک ها |
47 |
|
5-2 دستور تجزیه واریانس طرح بلوک های کامل تصادفی به روش GLM |
48 |
|
5-2-1 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح بلوک به روش GLM |
50 |
|
5-2-2 مقایسه میانگین تیمارها به روش توکی |
51 |
|
5-2-3 دستور انجام نمونه قبل با نرم افزار SAS |
53 |
|
5-3 تجزیه طرح بلوک کامل تصادفی با چند مشاهده |
57 |
|
5-3-1 دستور تجزیه طرح بلوک کامل تصادفی با چند مشاهده |
57 |
|
5-3-2 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح بلوک چند مشاهده ای |
59 |
|
5-3-3 دستور انجام نمونه قبل با نرم افزار SAS |
63 |
|
|
|
|
گفتار ششم: تجزیه آماری طرح مربع لاتین |
|
|
6-1 دستور تجزیه واریانس طرح مربع لاتین |
67 |
|
6-2 دستور مقایسه میانگین تیمار ها به روش توکی در طرح مربع لاتین |
68 |
|
6-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح مربع لاتین |
69 |
|
6-4 مقایسه میانگین تیمار ها به روش توکی |
70 |
|
6-5 دستور انجام نمونه قبل با نرم افزار SAS |
73 |
|
|
|
|
گفتار هفتم: آزمایش های فاکتوریل |
|
|
7-1 نحوه ی تصادفی کردن و وارد کردن داده های آزمایشات فاکتوریل 23 |
75 |
|
7-2 دستور تجزیه واریانس آزمایش فاکتوریل 23 |
78 |
|
7-2-1 نتایج و جدول تجزیه واریانس آزمایش فاکتوریل 23 |
80 |
|
7-2-2 دستور مشاهده نمودار اثرات اصلی و متقابل در آزمایش فاکتوریل |
82 |
|
7-3 تجزیه واریانس آزمایش فاکتوریل 23 |
85 |
|
7-3-1 وارد کردن داده ها |
85 |
|
7-3-2 دستور تجزیه واریانس آزمایش فاکتوریل 23 |
86 |
|
7-3-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس آزمایش فاکتوریل 23 |
87 |
|
7-3-4 دستور مشاهده نمودار اثرات اصلی و متقابل |
88 |
|
7-4 تجزیه واریانس آزمایش فاکتوریل 3×2 |
91 |
|
7-4-1 وارد کردن داده ها |
91 |
|
7-4-2 دستور تجزیه واریانس آزمایش فاکتوریل 3×2 |
92 |
|
7-4-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس آزمایش فاکتوریل 3×2 |
94 |
|
7-4-4 دستور مشاهده نمودار اثرات اصلی و متقابل |
95 |
|
|
|
|
گفتار هشتم: آزمایشات کرت های خرد شده |
|
|
8-1-1 وارد کردن داده ها |
100 |
|
8-1-2 دستور تجزیه واریانس طرح کرت های خرد شده (اسپلیت پلات) |
102 |
|
8-1-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح کرت های یک بار خرد شده |
103 |
|
8-1-4 دستورات ممکن جهت ارائه ی نمودار اثرات اصلی و متقابل |
104 |
|
8-2-1 طرح کرت های دو بار خرد شده |
107 |
|
8-2-2 دستور تجزیه واریانس طرح کرت های دو بار خرد شده |
109 |
|
8-2-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح کرت های دو بار خرد شده |
110 |
|
8-2-4 دستور ارائه ی نمودار اثرات اصلی و متقابل |
112 |
|
8-3-1 طرح کرت های خرد شده نواری (بلوک های نواری) |
115 |
|
8-3-2 دستور تجزیه واریانس طرح بلوک های نواری |
116 |
|
8-3-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح بلوک های خرد شده |
117 |
|
8-3-4 دستور جهت ارائه ی نمودار اثرات اصلی و متقابل |
118 |
|
8-4-1 طرح کرت های خرد شده در زمان |
120 |
|
8-4-2 دستور تجزیه واریانس طرح کرت های خرد شده در زمان |
121 |
|
8-4-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح کرت های خرد شده در زمان |
123 |
|
8-4-4 دستور جهت ارائه ی نمودار اثرات اصلی و متقابل |
124 |
|
8-5-1 طرح کرت های خرد شده در مکان |
125 |
|
8-5-2 دستور تجزیه واریانس طرح کرت های خرد شده در مکان |
125 |
|
8-5-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح کرت های خرد شده در مکان |
127 |
|
8-5-4 دستور جهت ارائه ی نمودار اثرات اصلی و متقابل |
128 |
|
8-6-1 تجزیه واریانس طرح اسپلیت پلات خرد شده در زمان و مکان |
129 |
|
8-6-2 دستور تجزیه واریانس طرح اسپلیت پلات خرد شده در زمان و مکان |
131 |
|
8-6-3 نتایج و جدول طرح اسپلیت پلات خرد شده در زمان و مکان |
132 |
|
8-6-4 دستور جهت ارائه ی نمودار اثرات متقابل |
133 |
|
8-7-1 طرح اسپلیت فاکتوریل |
135 |
|
8-7-2 دستور تجزیه واریانس طرح اسپلیت فاکتوریل |
136 |
|
8-7-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس طرح اسپلیت پلات در زمان و مکان |
137 |
|
|
|
|
گفتار نهم: تجزیه مرکب سری آزمایشات مشابه |
|
|
9-1 تجزیه مرکب بین داده های 3 سال در یک مکان |
141 |
|
9-1-1 دستور تجزیه واریانس مرکب بین داده های چند سال در یک مکان |
143 |
|
9-1-2 نتایج و جدول تجزیه واریانس مرکب داده های 3 سال در یک مکان |
144 |
|
9-1-3 دستورهای ممکن جهت ارائه ی نمودار اثرات اصلی و متقابل |
145 |
|
9-2 تجزیه مرکب بین داده های 2 مکان در یک سال |
147 |
|
9-2-1 دستور تجزیه مرکب بین داده های 2 مکان در یک سال |
147 |
|
9-2-2 نتایج و جدول تجزیه واریانس مرکب داده های 2 مکان در یک سال |
148 |
|
9-2-3 دستور جهت مشاهده نمودار اثرات اصلی و متقابل |
149 |
|
|
|
|
گفتار دهم: رگرسیون |
|
|
10- 1 رگرسیون خطی ساده (دو متغیره) |
152 |
|
10-1-1 محاسبه ضريب رگرسيون خطوطي كه از مبدأ مي گذرند. |
152 |
|
10-1-2 دستور رگرسیون خطی ساده |
154 |
|
10-1-3 نتایج و جدول تجزیه واریانس رگرسیون خطی ساده |
154 |
|
10-1-4 دستور انحراف باقی مانده ها از خط رگرسیون |
156 |
|
10-1-5 دستور نمایش خط رگرسیون و بازوهای اطمینان |
158 |
|
10- 2 رگرسیون خطی چند متغیره |
160 |
|
10-2-1 دستور اجرای رگرسیون خطی چند متغیره |
161 |
|
10-2-2 نتایج و جدول تجزیه واریانس رگرسیون خطی چند متغیره |
162 |
|
10-2-3 دستور مشاهده ی انحراف باقی مانده ها از خط رگرسیون |
163 |
|
10-2-4 دستور نمایش خط رگرسیون و بازوهای اطمینان |
165 |
|
10-3 انتخاب بهترین مدل رگرسیونی |
170 |
|
10-3-1 روش های انتخاب بهترین مدل رگرسیونی |
170 |
|
10-3-1-1 دستور انتخاب بهترین مدل رگرسیونی |
171 |
|
10-3-2 انتخاب بهترین مدل رگرسیونی به روش گام به گام |
171 |
|
10-3-2-1 دستور انتخاب بهترین مدل رگرسیونی به روش گام به گام |
172 |
|
10-3-3 انتخاب بهترین مدل رگرسیونی به روش صعودی |
173 |
|
10-3-3-1 دستور انتخاب بهترین مدل رگرسیونی به روش صعودی |
174 |
|
10-3-4 انتخاب بهترین مدل رگرسیونی به روش نزولی |
175 |
|
10-3-4-1 دستور انتخاب بهترین مدل رگرسیونی به روش نزولی |
176 |
|
10-3-4-5 جدول نتایج تجزیه رگرسیونی گام به گام |
176 |
|
10-3-5 روش انتخاب بهترین مدل از طریق همه ی زیر گروه ها |
177 |
|
10-3-5-1 دستور انتخاب بهترین مدل از طریق همه ی زیر گروه ها |
178 |
|
10-3-5-2 جدول نتایج انتخاب بهترین مدل از طریق همه ی زیر گروه ها |
179 |
|
10-3-5-3 رابطه بین ضریب رگرسیون و ضریب همبستگی |
180 |
|
10-4 ضریب تبیین |
180 |
|
10-5 رگرسیون پلی نومیال یا چند نمایی |
181 |
|
10-5-1 دستور اجرای رگرسیون پلی نومیال (چند نمایی) |
182 |
|
10-5-2 نتایج و جدول تجزیه واریانس رگرسیون پلی نومیال (چند نمایی) |
183 |
|
|
|
|
گفتار یازدهم: تجزیه کلاستر |
|
|
11-1 تجزیه کلاستر به روش Ward |
190 |
|
11-1-1 دستور انجام تجزیه کلاستر و مشاهده دندروگرام برای مشاهدات |
190 |
|
11-1-2 نتایج تجزیه کلاستر به روش Ward و مشاهده دندروگرام |
191 |
|
11-2-1 دستور انجام تجزیه کلاستر و مشاهده دندروگرام برای مشاهدات |
195 |
|
11-2-2 نتایج تجزیه کلاستر به روش Ward و مشاهده دندروگرام 14 صفت |
196 |
|
|
|
|
گفتار دوازدهم: تجزیه به مؤلفه هاي اصلي |
|
|
12-1 دستور انجام تجزیه به مؤلفه های اصلی |
200 |
|
12-2 نتایج تجزیه به مؤلفه هاي اصلي |
201 |
|
گفتار سیزدهم: تجزیه به عامل ها |
|
|
13-1 دستور انجام تجزیه به عامل ها (فاکتورها) |
204 |
|
13-2 انواع چرخش |
204 |
|
13-3 نتایج تجزیه به عامل ها (فاکتورها) |
205 |
|
|
|
|
گفتار چهاردهم: تجزیه پروبیت |
|
|
14-1 دستور انجام تجزیه پروبیت |
208 |
|
14-2 نتایج تجزیه پروبیت |
210 |
|
پیوست |
213 |


